Mukbang là gì? Toàn bộ nguồn gốc và các dạng nội dung ẩm thực hút triệu view

Nếu từng lướt YouTube, TikTok lúc nửa đêm và vô tình bị cuốn vào video một người đang say sưa thưởng thức mâm gà rán giòn rụm hay bát mì tương đen khổng lồ, bạn không hề đơn độc. 

Trào lưu này được gọi là Mukbang – một hiện tượng truyền thông kỹ thuật số đã định hình lại hoàn toàn cách người dùng Internet tiêu thụ nội dung ẩm thực.

Vậy chính xác mukbang là gì, trào lưu này bắt nguồn từ đâu, tại sao nó lại có sức gây nghiện mạnh mẽ và đằng sau những bàn tiệc xa hoa triệu view là những góc khuất nào? Hãy cùng khám phá chi tiết dưới đây.

Mukbang là gì? Nguồn gốc xuất xứ của trào lưu này

Định nghĩa chính xác về Mukbang

Về mặt từ nguyên học, Mukbang là từ ghép giữa hai từ tiếng Hàn:

• Meokneun: Ăn uống.
• Bangsong: Phát sóng, truyền hình.

Hiểu một cách đơn giản, Mukbang là hình thức sản xuất video hoặc livestream nơi một cá nhân vừa ăn một lượng lớn thức ăn vừa tương tác, trò chuyện với khán giả qua màn hình.

Người mukbang thường được gọi là mukbanger hoặc BJ (broadcasting jockey).

Bối cảnh ra đời trào lưu Mukbang

Trào lưu mukbang manh nha và bùng nổ lần đầu tiên tại Hàn Quốc vào giai đoạn 2009 – 2010 trên nền tảng livestream AfreecaTV. 

Tại đây, các BJ phát sóng các bữa ăn khuya, trực tiếp nhận tương tác và quà tặng ảotừ người theo dõi. Từ một ngách nội dung mang tính thử nghiệm, văn hóa ăn uống Hàn Quốc này đã nhanh chóng lan tỏa sang YouTube, Twitch, Facebook và TikTok, trở thành hiện tượng toàn cầu.

Bối cảnh xã hội sâu xa: Giải pháp kết nối cho người cô đơn

Sự ra đời của mukbang không phải là một sự ngẫu nhiên đơn thuần về mặt giải trí, mà phản ánh chân thực biến chuyển xã hội tại xứ sở kim chi:

• Lối sống độc thân: Tỷ lệ hộ gia đình một người tăng vọt, người trẻ rời xa gia đình để làm việc dưới áp lực công việc khổng lồ tại các đô thị lớn.
• Áp lực tâm lý từ việc ăn một mình: Trong văn hóa truyền thống Á Đông và đặc biệt là Hàn Quốc, bữa ăn là không gian gắn kết tập thể. Việc một mình vào nhà hàng hay tự nấu ăn dễ đem lại cảm giác cô lập, lẻ loi.
• Kết nối xã hội ảo: Mukbang ra đời như một dạng đồng hành trong bữa ăn “ảo”. Người xem vừa thưởng thức phần cơm của mình vừa có cảm giác đang dùng bữa cùng một người bạn cởi mở ở đầu dây bên kia.

Vì sao trào lưu mukbang lại có sức hút mãnh liệt đến vậy?

Không ít người từng tự hỏi: “Tại sao phải dành hàng giờ chỉ để nhìn người khác ăn?”. Dưới góc độ tâm lý học và thần kinh học, sức hút của mukbang đến từ 3 yếu tố then chốt:

Kích thích sự thèm ăn thông qua nghe nhìn

• Âm thanh ASMR kích thích thèm ăn: Các mukbanger chuyên nghiệp đầu tư hệ thống micro thu âm độ nhạy cao khiến từng tiếng cắn ròn tan của gà rán, tiếng xì xụp của nước dùng tạo cảm giác râm ran dễ chịu cho não bộ người xem, đồng thời kích thích sự thèm ăn tức thì.
• Hiệu ứng thị giác: Bố cục bàn ăn trong những buổi mukbang luôn được sắp xếp với góc quay cận cảnh cùng chiếc bàn đầy ắp đồ ăn, màu sặc rực rỡ, nước sốt bóng mỡ mang đến cảm giác thèm ăn.

Giải tỏa tâm lý cô đơn và tạo cảm giác đồng hành

Bữa ăn một mình trong căn phòng trọ lạnh lẽo bỗng trở nên ấm cúng hơn khi mở một video mukbang tâm sự. 

Sự tương tác thân tình, ánh mắt nhìn thẳng vào ống kính và những lời chia sẻ mộc mạc của creator giúp hóa giải hội chứng sợ ăn một mình (solo-dining anxiety), mang lại cảm giác được kết nối xã hội an toàn mà không đòi hỏi giao tiếp phức tạp ngoài đời thực.

Thỏa mãn cơn thèm ăn ảo

• Cứu cánh cho người ăn kiêng: Với những ai đang trong chế độ giảm cân nghiêm ngặt hoặc người có bệnh lý kiêng khem, việc xem người khác ăn những món nhiều tinh bột, phô mai béo ngậy đóng vai trò như một cơ chế thỏa mãn vị giác gián tiếp.
• Bộ não ghi nhận cảm giác thưởng thức món ăn thông qua trải nghiệm của người khác, giúp xoa dịu cơn thèm tức thời mà không cần nạp thêm calo.

Phân loại các dạng nội dung mukbang và ẩm thực phổ biến hiện nay

Trải qua hơn một thập kỷ phát triển, thế giới mukbang đã phân hóa thành nhiều nhánh nội dung đặc sắc nhằm phục vụ từng nhóm đối tượng khán giả:

Sự bùng nổ của các nhóm nội dung trên đã biến mukbang từ một thú vui đơn thuần thành ngành công nghiệp giải trí trị giá hàng triệu đô. Song, quy luật cạnh tranh khốc liệt cùng áp lực duy trì lượng view kỷ lục đã dần đẩy trào lưu này vào những hệ lụy khó lường.

Mặt trái và những góc khuất đằng sau nghề mukbanger

Bên cạnh ánh hào quang triệu view và nguồn thu nhập trong mơ, nghề sáng tạo nội dung mukbang cũng ẩn chứa những cái giá đắt đỏ về thể chất lẫn danh dự:

Mối đe dọa nghiêm trọng tới sức khỏe

Việc liên tục dung nạp lượng calo khổng lồ, thức ăn nhiều muối, dầu mỡ và đồ uống có ga khiến các mukbanger đối mặt với nguy cơ béo phì, huyết áp cao, gan nhiễm mỡ, tiểu đường tuýp 2 và trào ngược dạ dày thực quản cấp tính.

Nhiều trường hợp mukbanger nổi tiếng trên thế giới đã phải nhập viện khẩn cấp, thậm chí đột tử do đột quỵ và kiệt quệ hệ tiêu hóa sau chuỗi ngày dài ép cơ thể tiêu thụ thức ăn quá mức cho phép.

Vấn nạn lãng phí thực phẩm và chiêu trò gian lận

Áp lực phải ăn lượng lớn thức ăn trong khi dạ dày người bình thường chỉ có giới hạn đã sinh ra nhiều mánh khóe tiêu cực:

• Chiêu trò “Nhai rồi nhổ”: Nhiều KOC khi mukbang đã đưa đồ ăn vào miệng tạo biểu cảm thèm thuồng, sau đó dừng máy hoặc dùng góc khuất để nhổ ra xô bên cạnh rồi biên tập cắt ghép khéo léo.
• Lạm dụng thuốc và móc họng: Sử dụng thuốc nhuận tràng liều cao hoặc cố tình nôn ói sau giờ quay để duy trì vóc dáng. Khi bị phanh phui, những hành vi này tạo nên làn sóng tẩy chay dữ dội từ cộng đồng vì thói gian dối và hành vi lãng phí lương thực phản cảm.

Làn sóng siết chặt kiểm duyệt từ các nền tảng và chính phủ

Nhằm chống lại tình trạng lãng phí thực phẩm, các cơ quan chức năng ở nhiều quốc gia đã can thiệp mạnh mẽ, tiêu biểu như chiến dịch “Đĩa sạch” của chính phủ Trung Quốc – cấm hoàn toàn các tài khoản đăng tải video ăn uống vô độ.

Các nền tảng video lớn như YouTube, TikTok liên tục cập nhật thuật toán: Gắn nhãn cảnh báo độ tuổi, hạn chế phân phối hoặc tắt kiếm tiền đối với các video ăn uống cực đoan, tự làm hại bản thân bằng lượng thực phẩm nguy hiểm.

Xu hướng phát triển mukbang bền vững tại Việt Nam

Tại Việt Nam, văn hóa ăn uống vốn gắn liền với sự tinh tế, thanh nhẹ và tính gắn kết cộng đồng. Do đó, trào lưu mukbang tại nước ta đang có sự chuyển biến rõ nét theo hướng văn minh và bền vững:

Thay đổi “ăn nhiều” sang “ăn chất lượng”

Khán giả ngày càng ngán ngẩm với những thử thách ăn uống ngấu nghiến, xôi thịt. Thị hiếu người xem hiện đại hướng đến cách ăn uống từ tốn, chỉn chu, biểu cảm chân thật và đánh giá hương vị món ăn một cách có kiến thức.

Trào lưu Healthy Mukbang lên ngôi

Xu hướng ăn sạch (eat clean), thực dưỡng, mukbang chay hoặc thưởng thức các mâm cơm gia đình 3 miền đậm đà phong vị quê hương đang chiếm sóng áp đảo. 

Những video này vừa kích thích thị giác một cách dễ chịu, vừa truyền cảm hứng cho lối sống cân bằng, bảo vệ sức khỏe.

Lời khuyên cho các nhà sáng tạo nội dung F&B Việt Nam

• Lấy trải nghiệm và văn hóa làm gốc rễ: Thay vì chạy theo chiêu trò giật gân ngắn hạn, hãy kể câu chuyện đằng sau món ăn: nguồn gốc xuất xứ của hạt gạo làng, bí quyết gia truyền của nồi nước dùng, hay phong tục thưởng thức độc đáo của từng vùng miền.
• Tôn trọng cơ thể chính mình: Sáng tạo nội dung là một chặng đua marathon dài hạn. Một lối sống lành mạnh, kết hợp ăn uống điều độ và luyện tập mới là nền tảng để bạn đồng hành bền bỉ cùng khán giả.

Câu hỏi thường gặp về mukbang (FAQ)

1. Mukbanger kiếm tiền bằng cách nào?

Các nhà sáng tạo nội dung mukbang có thể đa dạng hóa nguồn thu nhập thông qua 4 kênh chính:

• Doanh thu quảng cáo: Tiền chia sẻ từ YouTube AdSense, Creator Fund của TikTok dựa trên lượt xem.
• Tài trợ từ nhãn hàng: Nhận thù lao để giới thiệu sản phẩm F&B, chuỗi nhà hàng, chuỗi siêu thị.
• Tiếp thị liên kết: Gắn link giới thiệu nồi chiên không dầu, bếp nướng, sốt chấm, phụ kiện bếp trên video.
• Tiền donate từ fan: Tiền ủng hộ từ người hâm mộ qua livestream, super chat, hội viên kênh.

2. Làm sao các mukbanger có thể ăn nhiều mà không bị béo?

Thực tế, chỉ một số rất ít cá nhân sở hữu gen trao đổi chất vượt trội tự nhiên. Đa số các mukbanger chuyên nghiệp giữ dáng nhờ tuân thủ kỷ luật sắt:

• Tập gym, cardio cường độ rất nặng từ 2 – 4 tiếng mỗi ngày.
• Áp dụng nhịn ăn gián đoạn trước và sau buổi quay video.
• Chỉ quay mukbang 1 – 2 lần mỗi tuần, những ngày còn lại duy trì thực đơn rau củ nghiêm ngặt.
• Một bộ phận tiêu cực sử dụng kỹ thuật cắt ghép video nhai rồi nhổ để đánh lừa khán giả.

3. Xem mukbang có giúp giảm cân không?

Tác động này tùy thuộc vào phản ứng tâm lý của từng người:

• Hỗ trợ kiêng ăn: Với người có ý chí mạnh, cảm giác thỏa mãn ảo qua thị giác giúp họ giải tỏa cơn thèm mà không cần ăn thật.
• Ngược lại, dễ gây tăng cân: Với nhiều người, âm thanh và hình ảnh đồ ăn kích thích não bộ tiết hormone gây đói, thúc đẩy hành vi lục tìm đồ ăn vặt hoặc gọi đồ ăn đêm ngay sau khi tắt video.

Lời kết

Trào lưu Mukbang từ một hiện tượng phát sóng đơn lẻ tại Hàn Quốc đã vươn mình trở thành một nền công nghiệp sáng tạo nội dung ẩm thực tỷ đô trên toàn cầu. Bên cạnh giá trị giải trí và cảm giác đồng hành xua tan sự cô đơn, mukbang cũng đặt ra nhiều cảnh báo về sức khỏe và lối sống.

Là người thưởng thức nội dung, hãy là những khán giả thông minh: Lựa chọn theo dõi những kênh ẩm thực lành mạnh, trân trọng giá trị văn hóa món ăn và bảo vệ sức khỏe chính mình.

Theo dõi Vsao ngay hôm nay để cập nhật nhanh nhất các trào lưu thịnh hành, góc nhìn đa chiều về đời sống số và những câu chuyện hậu trường độc lạ chưa từng kể.